ACILI MI, ACISIZ MI?
Bir Emekli Amiral Söylerse, O Cümle Sadece Cümle Midir?
Bazı cümleler vardır…
Sıradan bir vatandaş söylediğinde bir anlam taşır.
Bazı cümleler de vardır ki, söyleyen kişinin geçmişi, taşıdığı makam ve devlet içerisindeki görevi nedeniyle çok daha ağırdır.
İşte Türker Ertürk’ün sözleri tam da böyle bir tartışmanın ortasına oturdu.
Emekli Tuğamiral Türker Ertürk tutuklandı.
Gerekçe, katıldığı bir yayında kullandığı ifadeler.
“Artık iktidar değişecek. Ama acılı ama acısız, iktidar değişecek…”
Ardından:
“Herkes aklını başına devşirmeli.”
Şimdi bir dakika…
Burada duralım.
Bir vatandaş “iktidar değişsin” diyebilir.
Bir siyasetçi “iktidar değişecek” diyebilir.
Bir gazeteci “seçimde iktidar değişebilir” diyebilir.
Bunların hepsi demokratik tartışmanın içerisinde değerlendirilebilir.
Ama bunu söyleyen kişi yıllarca Türk Silahlı Kuvvetleri’nin içerisinde görev yapmış, Tuğamiral rütbesine kadar yükselmiş bir isimse, kullanılan kelimelerin toplumdaki karşılığı aynı mıdır?
Bence asıl mesele burada başlıyor.
Çünkü askerlik sadece üniforma giymek değildir.
Hele ki amiral ve general rütbesine kadar yükselmişseniz…
O rütbenin arkasında devlet vardır.
Disiplin vardır.
Emir-komuta vardır.
Anayasal düzen vardır.
Devletin kurumları vardır.
Ve Türkiye’nin çok ağır bir askeri müdahale hafızası vardır.
Bu ülke, siyasetin sandıkta değil de başka güç dengeleri üzerinden şekillendirilmeye çalışıldığı dönemleri unutmadı.
O nedenle bugün bir emekli amiral “acılı mı, acısız mı” diyorsa, toplumun bunu sorgulaması kadar doğal bir şey olamaz.
MESAJ MI, METAFOR MU?
Şimdi bazıları çıkıp diyecek ki:
“Canım, adam sadece iktidarın değişeceğini söylemiş.”
İyi de…
Sadece “iktidar değişecek” demekle mesele bitiyor mu?
“Acılı ama acısız” ne demek?
“Herkes aklını başına devşirsin” ne demek?
Bu ifadeler ne anlatıyor?
Bir seçim sonucunu mu?
Bir siyasi öngörüyü mü?
Yoksa daha farklı bir ihtimali mi?
Bunu elbette hukuk değerlendirecek.
Ama gazetecinin görevi de tam burada başlar:
Soruyu sormak.
Ben de soruyorum:
Devletin en üst kademelerinde görev yapmış bir asker, emekli olduktan sonra siyasi görüşünü açıklarken neden daha açık, daha net ve daha demokratik bir dil kullanmaz?
“Millet sandığa gider, kararını verir, iktidar değişir.”
Bundan daha açık ne var?
DEVLET BAŞKA, HÜKÜMET BAŞKA!
Benim yıllardır söylediğim bir şey var:
Hükümetler gelir geçer. Devlet kalır.
Bugün AK Parti vardır.
Yarın başka bir parti iktidar olur.
Öbür gün millet başka bir tercihte bulunur.
Bunların tamamı demokrasinin doğal sonucudur.
Benim derdim de AK Parti’nin kalıp kalmaması değil.
Benim derdim, iktidar değişikliğinin yolunun ne olduğudur.
Sandık mı?
Yoksa toplumda başka çağrışımlar yaratacak ifadeler mi?
Çünkü Türkiye’nin buna ihtiyacı yok.
Türkiye’nin ihtiyacı olan şey korku değil.
Belirsizlik değil.
“Acılı mı, acısız mı?” cümleleri hiç değil.
Türkiye’nin ihtiyacı olan tek şey:
Sandık.
Millet.
Oy.
Hukuk.
Ve çıkan sonuca herkesin saygı göstermesi.
BİR AMİRALİN SÖZÜNÜN AĞIRLIĞI VARDIR
Şimdi gelelim meselenin en önemli tarafına…
Türker Ertürk bugün emekli olabilir.
Üniformasını çıkarmış olabilir.
Ama geçmişte taşıdığı Tuğamiral rütbesi, toplumun hafızasından silinmiş değildir.
Bu nedenle söyledikleri de sıradan bir sosyal medya kullanıcısının cümlesi gibi değerlendirilmeyebilir.
Çünkü devlet içerisinde yetişmiş insanların toplum üzerinde oluşturduğu güven ve otoritenin yanında bir de sorumluluğu vardır.
Rütbe sadece yetki vermez; sorumluluk da yükler.
Emekli olduktan sonra siyasi eleştiri yapmak elbette haktır.
Ama devlet terbiyesiyle yetişmiş bir insanın kullandığı kelimeler konusunda daha hassas olması gerektiğini düşünmek de kimsenin hakkını gasp etmez.
TUTUKLAMA AYRI, SÖZÜN TARTIŞILMASI AYRI
Burada önemli bir ayrım yapalım.
Bir kişinin tutuklanıp tutuklanmaması hukuk meselesidir.
Suçun oluşup oluşmadığına mahkeme karar verir.
Biz gazeteciler mahkemenin yerine geçemeyiz.
Ama bir sözün siyasi ve toplumsal anlamını tartışabiliriz.
Benim itirazım da burada.
Bir emekli amiral “acılı mı, acısız mı” diyorsa, bu cümle neden söylendi diye sormak gazeteciliğin görevidir.
Kimse “Bunu sorgulama” diyemez.
Çünkü demokrasi yalnızca iktidarı eleştirme özgürlüğü değildir.
Demokrasi, eleştirinin kendisini de eleştirebilme özgürlüğüdür.
Ben devletin yanında dururum.
Hükümetler değişir.
Partiler değişir.
Liderler değişir.
Ama devlet kalır.
Ve devletin en önemli gücü de hukuktur.
Bu nedenle meseleye bir tarafın penceresinden değil, devletin penceresinden bakmak gerekir.
Çünkü burada tartıştığımız kişi sıradan bir vatandaş değil.
Yıllarca Türk Silahlı Kuvvetleri’nin içerisinde görev yapmış, Tuğamiral rütbesine kadar yükselmiş bir isimden söz ediyoruz.
O yüzden kullanılan her kelimenin, yapılan her göndermenin ve verilen her mesajın toplumda oluşturacağı karşılık daha ağırdır.
Kimse bir emekli amiralin siyasi görüşünü açıklamasına itiraz etmiyor.
Ama devletin en üst kademelerinde görev yapmış bir insanın, iktidar değişikliğini anlatırken “acılı mı, acısız mı” gibi ifadeler kullanması elbette sorgulanmalıdır.
Benim sorum çok basit:
“Acılı mı, acısız mı?”
Bu ne demek?
Bir emekli Tuğamiral bunu söylerken neyi kastetti?
Ve daha önemlisi…
Yıllarca devletin üniformasını taşımış bir Tuğamiral söylediğinde, bu söz toplum tarafından nasıl anlaşılmalıdır?
Çünkü bazı cümlelerin ağırlığı yalnızca kelimelerinde değildir.
Kimin ağzından çıktığındadır.
Ve bazen devlet adamlığının en önemli göstergesi, ne söyleyeceğin kadar hangi kelimeyi kullanmayacağını bilmektir.
Hakan Akgün











